Opinie: maak van ‘The Culture’ een pijler van het Rotterdams cultuurbeleid

Opinie

Het Rotterdamse stelsel voor cultuurfinanciering is hoognodig aan ‘transitie’ toe. Het moet rechtvaardiger, toekomstbestendiger en Rotterdamser. Dat vinden Indirah Tauwnaar en Janpier Brands van de kerngroep Transitie voor het Rotterdamse Cultuurstelsel. Lees hun pleidooi om van The Culture als DNA van Rotterdam één van de pijlers van het cultuurstelsel te maken.

In mei 2022 zette het Rotterdamse college een ingrijpende stap: ze hief de Rotterdamse Raad voor Kunst en Cultuur (RRKC) op. Volgens het stadsbestuur was het bestaande cultuurstelsel verouderd, onvoldoende inclusief en weinig in staat tot vernieuwing. Een cultuurtransitie werd aangekondigd, met een kernteam als adviseur en een kwartiermaker voor de actie.

Ondertussen voltrekt zich in Rotterdam een culturele ontwikkeling die nog nauwelijks in haar beleidsnota’s wordt genoemd, maar wél diep geworteld is in het dagelijks leven van veel Rotterdammers: The Culture. Deze verzamelnaam staat voor een dynamisch cultureel ecosysteem waarin hiphop de leidende kracht is, en dat zich uitstrekt van muziek en dans tot mode, ondernemerschap, en gemeenschapsvorming.

The Culture is een dynamisch cultureel ecosysteem met hiphop als leidende kracht

In november 2023 verscheen het beleidsadvies On(ver)vangbaar, van de Nederlandse Unesco Commissie. Hierin wordt The Culture erkend als een cultuurvorm met grote maatschappelijke waarde. Niet alleen op het vlak van expressie, maar ook op gebieden als welzijn, educatie, stedelijke ontwikkeling, democratie en economische zelfstandigheid. Juist in deze zogeheten ‘meervoudige waarde’ schuilt het potentieel van The Culture – en daarmee ook de noodzaak om haar serieus te nemen binnen het cultuurbeleid.

Opmerkelijk genoeg weerspiegelt het huidige Rotterdamse cultuurbeleid deze realiteit nauwelijks. Minder dan 4% van het gemeentelijke meerjarige cultuurbudget gaat naar initiatieven die voortkomen uit The Culture. Tegelijkertijd zijn er talloze jonge makers, collectieven en ondernemers die hun eigen platforms bouwen, vaak met minimale middelen, maar met maximale impact in de stad. De formele cultuursector blijft echter grotendeels gesloten of stelt voorwaarden die niet stroken met de werkwijze en waarden van deze gemeenschappen.

Kloof

Deze kloof is niet slechts een kwestie van representatie; ze staat een eerlijk en effectief cultuurbeleid in de weg. Daarom pleiten wij ervoor dat The Culture niet langer slechts als ‘inspiratie’ of ‘doelgroep’ wordt beschouwd, maar als een volwaardige pijler binnen het Rotterdamse cultuurstelsel.

Reserveer minimaal 33% van het cultuurbudget voor The Culture en laat haar vertegenwoordigers zelf de spelregels bepalen

Concreet betekent dit: reserveer minimaal 33% van het cultuurbudget voor initiatieven uit The Culture en laat vertegenwoordigers uit deze cultuur zelf de spelregels bepalen. Zij bepalen de criteria, de aanvraagprocedures en de wijze van verantwoording, ingebed en geborgd in het cultuurbeleid. Zo ontstaat niet alleen ruimte voor een nieuwe generatie culturele makers, maar ook voor een breder gedragen en duurzamer cultuurbeleid.

Daarnaast vragen wij de gemeente en marktpartijen om de maatschappelijke waarde die The Culture genereert – in termen van preventie, ontwikkeling, participatie – ook financieel te erkennen. Net zoals in stadsontwikkelingsprojecten rendement wordt teruggevoerd naar investeerders, zou ook de opbrengst van The Culture moeten terugvloeien naar de gemeenschappen die deze waarde creëren.

Landelijk voorbeeld

De cultuur van een stad is niet wat op papier staat, maar wat er leeft. Het DNA van Rotterdam is geworteld in The Culture. Het wordt tijd dat de stad dat erkent – structureel, substantieel en op gelijkwaardige basis. Rotterdam kan zo het landelijke voorbeeld zijn. We roepen alle initiatieven die zich verbonden voelen met The Culture op hier samen in op te trekken.