Cultuurorganisaties op Zuid vechten voor hun bestaan
Opinie
Drie culturele organisaties op Zuid luiden de noodklok over hun voortbestaan, onder meer tijdens het inspreekmoment over het Cultuurplan 2025-2028 deze woensdag. “De commissie blijkt toondoof voor de breed gedeelde ambitie om Rotterdam-Zuid ook op cultureel gebied te ontwikkelen.” Lees hier hun slotpleidooi en cri de coeur.
Metropolis Rotterdam, make it happen!
De Rotterdamse band Tramhaus staat op 2 oktober voor het eerst in een stampvol Paradiso. Het is de albumrelease van hun langverwachte eerste plaat (5 sterren in de Volkskrant; 5 ballen in de NRC) en de start van een Europese tournee. Tramhaus stond al in 2022 op Metropolis. Hiermee kwam een droom van de band uit: spelen op het eerste festival dat ze als publiek bezochten.
Dezelfde dag dat Tramhaus in Paradiso staat, wordt in Rotterdam vrijwel zeker het einde van Metropolis ingeleid, met de bespreking van het Cultuurplanadvies 2025-2028 in de gemeenteraad. De manier waarop doet denken aan het boek Kroniek van een aangekondigde dood van Gabriel García Márquez. Gelukkig wordt hier niemand vermoord. Maar net als in het boek grijpen de dorpsgenoten, in dit geval stadsgenoten, niet effectief in om dit drama te voorkomen.
Onder het motto ‘The best you’ve never heard of’ was Metropolis lange tijd één van de weinige grote, gratis toegankelijke festivals met een eigenzinnig en gedurfd programma, gericht op het ontdekken van jong talent. Onder meer The Smashing Pumpkins, The Prodigy, Wu-Tang Clan en Ronnie Flex stonden al op Metropolis nog voordat iemand van ze had gehoord.
Metropolis heeft een duidelijk eigen smoel, is gratis én op Rotterdam-Zuid
In de loop van de jaren kwamen er steeds meer festivals bij en tegenwoordig zijn bands soms al voor hun eerste optreden beroemd dankzij TikTok. Metropolis was daarom een aantal jaar zoekende. Maar inmiddels heeft het festival weer een duidelijk eigen smoel. Paradoxaal genoeg juist dankzij de grote hoeveelheid festivals tegenwoordig. Into The Great Wide Open, Down The Rabbit Hole, Best Kept Secret, het zijn allemaal festivals met een programma zoals Metropolis. Maar er is een wezenlijk verschil. Een kaartje voor Into The Great Wide Open kost ruim €200. En dan moet je nog naar Vlieland. Metropolis is gratis én op Rotterdam-Zuid.
In Rotterdam willen we dat cultuur voor een brede doelgroep toegankelijk is. Hoe mooi is het dan dat er een gratis toegankelijk festival is op Rotterdam-Zuid, midden in een doelgroep die we graag willen bereiken? Saskia Piqué, sinds 2022 directeur, gaf Metropolis de smoel van het moderne Rotterdam. Door vol in te zetten op een meer inclusief en divers festival, zoveel mogelijk door en voor Rotterdam-Zuid.
Alle gratis festivals hebben het moeilijk, Metropolis net zo. Met name de editie van 2023 werd geplaagd door de kostenstijgingen die al veel andere gratis festivals de kop heeft gekost. Noodgedwongen werd bezuinigd op het festivalterrein en programma. Dat jaar was het publiek kritisch. Maar de afgelopen editie 2024 wist Metropolis uit een neerwaartse spiraal te ontsnappen, door de kosten voor het terrein met een ander festival te delen. Reggae Woods op zaterdag, Metropolis op zondag. Hiermee is het organiseren van Metropolis aanzienlijk goedkoper geworden en het publiek waardeert het festival weer heel positief, zo blijkt ook uit recent publieksonderzoek.
Het zeer kritische advies van de commissie is te veel gebaseerd op een achterhaald beeld van het festival
De Cultuurplanbeoordelingscommissie kon de nieuwe inhoudelijke koers niet (goed) beoordelen. Eén festivaleditie (2023) is daarvoor te weinig. Het vernieuwde festivalterrein heeft de commissie niet kunnen zien, het moest nog gebouwd worden. Het zeer kritische advies van de commissie is dan ook te veel gebaseerd op een achterhaald beeld van het festival. Wat vooral verbaast is dat de commissie Metropolis niet onderscheidend vindt. Metropolis is gratis, grootschalig, avontuurlijk en op Zuid. Welk ander festival is dat? De commissie blijkt toondoof voor de breed gedeelde ambitie om Rotterdam-Zuid ook op cultureel gebied te ontwikkelen.
Omdat vrijwel zeker is dat de gemeente de komende jaren Metropolis niet meer steunt, is Rotterdam Festivals de laatste optie. Zij hebben wel oog voor de doelgroepen die Metropolis probeert te bereiken en hebben het festival altijd geholpen. Maar het bedrag dat nodig is, nu de gemeente niets meer doet, is voor Rotterdam Festivals wel heel veel gevraagd. Daarmee is de kans Rotterdam Festivals het festival kan redden erg klein.
Het einde van Metropolis, een prachtig festival dat al 35 jaar bestaat, lijkt aanstaande. Maar het is nog niet te laat. Tramhaus speelt in Paradiso ongetwijfeld het nummer Rotterdam, make it happen! Ooit was dit de slogan die Rotterdam neerzette als stad die dingen voor elkaar krijgt. Daarom een laatste oproep aan de gemeenteraad en Rotterdam Festivals: Metropolis in Rotterdam, make it happen!
Rutger Wolfson, voorzitter bestuur Metropolis
